Artykuł pochodzi z serwisu mamopedia.pl
Cytologia
Badanie cytologiczne jest podstawowym, nieinwazyjnym, niebolesnym badaniem szyjki macicy, pozwalającym na wykrycie wczesnych zmian przednowotworowych i nowotworowych, niedających jeszcze objawów subiektywnych i niewidocznych w badaniu ginekologicznym. Dzięki niemu można wykryć minimalne zmiany na szyjce macicy, kwalifikujące się do leczenia miejscowego.
Na czym polega
Badanie cytologiczne polega na zdjęciu z szyjki macicy za pomocą długiej, trójzębnej szczoteczki złuszczonych komórek nabłonka szyjki macicy wraz ze śluzem. Robi się to przez wprowadzony wcześniej wziernik. Badanie jest rutynowe i bezbolesne. Tak pobrane próbki przenosi się na dwa szkiełka laboratoryjne, gdzie następuje wybarwianie komórek i dokładna ich analiza pod kontem prawidłowości w budowie.
Grupy cytologiczne
Po wykonanej cytologii oznacza się przynależność próbki do danej grupy cytologicznej:
-
Grupa I - w rozmazie stwierdza się prawidłowe komórki powierzchownych warstw nabłonka wielowarstwowego płaskiego tarczy szyjki macicy, komórki gruczołowe z kanału szyjki oraz pojedyncze komórki zapalne.
-
Grupa II - w rozmazie obok komórek stwierdzanych w grupie I widać liczne komórki zapalne, komórki nabłonkowe wykazujące zmiany zwyrodnieniowe oraz komórki pochodzące z procesów regeneracyjnych. Grupa ta obejmuje bardzo szerokie spektrum zmian i dlatego winno się określić charakter zmiany na podstawie stwierdzonego obrazu morfologicznego, np. zapalenie czy proces regeneracyjny (reparacyjny). W przypadku zapalenia wprawny cytolog potrafi określić czynnik wywołujący zapalenie. W większości takich przypadków należy zaproponować badanie kontrolne po przeprowadzeniu leczenia przeciwzapalnego. W grupie II nie stwierdza się komórek dysplastycznych czy nowotworowych. Grupa II bardzo często występuje u pacjentek z nadżerką.
-
Grupa III - w rozmazie widać komórki z cechami dysplazji. Ponieważ określenie to obejmuje szerokie spektrum zmian, a ponadto w zależności od ich nasilenia i wieku pacjentki postępowanie lecznicze jest zróżnicowane, cytolog powinien każdorazowo określić jakiemu nasileniu dysplazji odpowiada stwierdzony obraz cytologiczny - małemu, średniemu czy dużemu. Jest to istotne między innymi dlatego, że zmiany o charakterze dysplazji małego stopnia są niekiedy wynikiem silnego odczynu zapalnego i mogą się cofnąć bez śladu po leczeniu przeciwzapalnym. Dalsze postępowanie diagnostyczne (np. pobranie wycinków z szyjki macicy) i lecznicze (np. elektrokonizacja szyjki) wdraża się wówczas, gdy zmiany utrzymują się przez kilka miesięcy mimo zastosowanego leczenia.
-
Grupa IV - w rozmazie stwierdza się komórki o cechach raka płaskonabłonkowego przedinwazyjnego.
- Grupa V - w rozmazie stwierdza się komórki nowotworowe odpowiadające rakowi płaskonabłonkowemu naciekającemu szyjki macicy lub innemu nowotworowi złośliwemu szyjki lub trzonu macicy.
Obrazowo pokazuje to tabelka:
O ile wynik w I i II stpniu nie wymaga jakieś wielkich zabiegów, za wyjątkiem podleczenia stanu zapalnego przy II stopniu cytoligocznym, o tyle po uzyskaniu przel lekarza wymazu III stopniawysyła on do nas list z zaproszeniem na dalsze badania. Wówczas dostajemy skierowanie do szpitala, gdzie po krótkiej narkozie pobierany jest wycinek z macicy i szyjki macicy w celu dokladnej oceny rodzaju komórek przebadanych podczas cytologi podczas badań histopatologicznych. Przeprowadza się też kolposkopię, która polega na oglądaniu powierzchni szyjki macicy, dolnej części jej kanału oraz pochwy i sromu przy pomocy urządzenia optycznego - kolposkopu.
IV stopień oczywiście nie podlega żadnym przypadkowym ruchom tylko pacjentka szybko skorowana zostaje do szpitala, gdzie podejmuje się leczenie zachowujące chociaż fragment szyjki macicy w operacji zachowawczej bądź podejmuje się znacznie poważniejsze kroki.
Przygotowanie do badania
Ważne jest również odpowiednie przygotowanie się do badania, ponieważ wiele czynności może zaburzyć widok próbki bądź też przekłamać jakość pobranych komórek. Przed badaniem:
- należy dokładnie podmyć zewnętrzne części narządów i krocza żelem do higieny intymnej o kwaśnym ph.
- nie należy stosować irygacji przed badaniem cytologicznym.
- jeżeli kobieta stosuje leki dopochwowe, bad. cytologiczne należy wykonać po odczekaniu 6 dni po zastosowaniu ostatniej dawki leku.
Cytologia i walka z rakiem szyjki macicy
Badanie cytologiczne jest najbardziej jak dotąd ważnym krokiem w walce z rakiem szyjki macicy, a po rozpoczęciu badań cytologicznych odsetek zgonów spowodowanych tą chorobą spadł w latach 40. o 70%, więc żadna z pań nie powinna wątpić w słuszność wykonywanych badań.
Metody wykonania badania
Jeżeli chodzi o metodę wykonania badania, wyróżniamy badanie konwencjonalne i jednowarstwowe.