Drożność jajowodów - badanie

Drożność jajowodów może zostać zbadana na kilka sposobów:

* ultrasonograficznie po uprzednim podaniu pacjentce kontrastu i ewentualnie leków przeciwbólowych,
* radiologicznie po uprzednim podaniu pacjentce kontrastu i ewentualnie leków przeciwbólowych, (HSG),
* podczas laparoskopii odbywającej się w znieczuleniu ogólnym.

Badanie HSG (hysterosalpingografia rentgenowska) musi być wykonane w I połowie cyklu (do 9-10 dnia cyklu). Przed badaniem drożności jajowodów należy mieć aktualny, dobry wynik bakteriologiczny z pochwy i szyjki macicy.
 

TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Persuflacja polega na wprowadzeniu gazu lub płynu do światła jamy macicy i poprzez jajowody do jamy otrzewnej.

CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Badanie to umożliwia ocenę drożności jajowodów i jest zalecane w kolejnym etapie leczenia niepłodności czy jej badania. W przypadku niewielkich zrostów pozapalnych w jajowodach może być również zabiegiem terapeutycznym, bowiem ciśnienie gazu czy płynu zastosowanego w badaniu może przywrócić drożność mechaniczną światła jajowodów.

WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
Diagnostyka drożności jajowodów, gdy leczymy się na niepłodność lub inne wskazania ginekologiczne.

BADANIA POPRZEDZAJĄCE
Wymagane są badania: ginekologiczne i rozmaz mikrobiologiczny z pochwy, które lekarz wykonuje praktycznie na parę minut przed zabiegiem.

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
20 minut przed badaniem dobrze jest dostać znieczulający lek dożylnio. (Ja otrzymałam Dolargan i niestety niewiele zdziałał. )Badanie wykonuje się do 10. dnia cyklu miesiączkowego (licząc od 1. dnia krwawienia). Badania nie wykonuje się w czasie krwawienia miesiączkowego nawet w przypadku śladowego krwawienia.

OPIS BADANIA
 W książkach badanie opisane jest tak: Persuflacja wykonywana jest w warunkach gabinetu ginekologicznego. Pacjentka kładzie się na fotelu ginekologicznym (ma zgięte we wszystkich stawach kończyny dolne), jest rozebrana i przykryta prześcieradłem chirurgicznym. Do badania wykorzystuje się sterylne narzędzia. Badający zakłada pacjentce wzierniki pochwowe, uwidacznia ujście zewnętrzne szyjki macicy, w które - po uprzednim uchwyceniu części pochwowej szyjki odpowiednim narzędziem - wprowadza końcówkę specjalnego aparatu (aparatu Schultza). Aparat ten służy do wprowadzenia do jamy macicy gazu, którym zazwyczaj jest dwutlenek węgla, ze względu na jego łatwe i szybkie przenikanie do światła jamy macicy i poprzez jajowody do jamy otrzewnej. Potwierdzeniem drożności jajowodów jest słyszalny w słuchawkach przez lekarza szmer przechodzącego do jamy otrzewnej gazu w miejscu rzutu ujść brzusznych jajowodów na powierzchnię brzucha badanej. Dodatkowe potwierdzenie drożności jajowodów badający może uzyskać obserwując przebieg krzywej zmian ciśnienia gazu w drogach rodnych zapisywanej przy pomocy specjalnego aparatu - kimografu. Wykres ciśnienia, pod jakim przechodzi przez jajowody gaz, pozwala wysnuć wnioski co do ich drożności.

U mnie wyglądało tak, że zawieźli mnie na wózku na salę zabiegową. Tam naga położyłam się na metalowym stole, na jego skraju. Szeroko rozstawiłąm nogi, nieco uniosłam pupę. Kólociągiem wyciągnięto mi szyjkę macicy, w którą wsadzono wziernik, a przez niego wlewali płyn kontrastujący. Potem musiałam podciągnąć się do góry, połozyć nieruchomo i robiono zdjęcia...
Gdyby Dolargan zadziałał, byłoby znośnie...

CZAS
Badanie trwa zwykle do 20 minut

MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
Praktycznie brak powikłań, chyba że ktoś jest uczulony na leki znieczulające.

OCENA DROŻNOŚCI JAJOWODÓW

Jedną z częstych przyczyn niepłodności jest zwężenie bądź niedrożność jajowodów na skutek przyczyn pozapalnych. Inną przyczyną niedrożności może być endometrioza lub przebyte wcześniej różne zabiegi operacyjne w jamie brzusznej. Z tego powodu w diagnostyce niepłodności stosuje się m.in. metody oceny drożności jajowodów, aby sprawdzić czy nie występują przeszkody w naturalnych drogach, które przebywają komórki rozrodcze. W przypadku trudności z zajściem w ciążę sprawdzenie, czy jajowody są drożne, czy też nie, jest równie ważne jak potwierdzenie owulacji u kobiety i ocena nasienia mężczyzn.

W gabinetach „ARTMED” badanie drożności jajowodów jest wykonywane przy pomocy ultrasonografii kontrastowej i wykorzystaniu m.in. preparatu Levovist firmy Schering AG. Preparat ten zawiera odpowiednio przygotowaną odmianę cukru prostego, D-galaktozę, który nie naraża pacjentek na reakcje uczuleniowe. Badanie trwa ok. 20 minut, powoduje tylko minimalny dyskomfort, jest zwykle niebolesne, a proces przepływu kontrastu przez jajowody widoczny jest w badaniu z kolorowym i power angio Dopplerem. Z uwagi na wysoką precyzję i nieinwazyjny charakter metoda ta jest od ponad 10 lat szeroko wykorzystywana m.in. w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii. W naszym kraju metoda ta jest dostępna tylko w niektórych, najlepiej wyposażonych gabinetach. W związku z tym najczęściej stosowaną w dalszym ciągu metodą oceny jajowodów jest hysterosalpingografia rentgenowska, tzw. badanie HSG. W celu wykonania tego badania wymagany jest najczęściej pobyt w szpitalu, gdyż wykorzystywane są nie tylko promienie Rentgena, ale również kontrast zawierający jod, który może niekiedy powodować uczulenia. W przypadkach wątpliwych drożność jajowodów musi być potwierdzona laparoskopowo w metodzie nazywanej chromolaparoskopią. Metoda ta wymaga jednak znieczulenia ogólnego i jest stosowana zwykle w dalszych etapach diagnostyki niepłodności, często w połączeniu z diagnostyczną hysteroskopią.

Niedrożność jajowodów jako przyczynę rozpoznaje się u 25 proc. niepłodnych kobiet. Przeszły one najczęściej jedną lub kilka infekcji (stanów zapalnych) dróg rodnych, takich jak np. zapalenie przydatków. Stany zapalne prowadzą często do zgrubień ścian jajowodów, które w warunkach prawidłowych są elastycznymi rurkami, a w konsekwencji do powstania w nich zrostów, zamykających ich światło i odcinających plemnikom drogę do komórki jajowej, która tą właśnie drogą w warunkach prawidłowych " wędruje" z jajnika do macicy na " spotkanie z plemnikiem ". Niekoniecznie jednak trzeba mieć za sobą stany zapalne, żeby jajowody były niedroźne. Koleżanka nigdy nie chorowała na nic ginekologicznego, a jajowody pozapychane miała...

LECZENIE
Jedną z metod terapeutycznych jest zabieg mikrochirurgiczny i tzw. plastyka jajowodów. Za pomocą mikroskopijnych narzędzi lekarze precyzyjnie przycinają zrosty i modelują zniekształcony jajowód, tak by odzyskał swój pierwotny kształt.
Zabiegi takie wykonuje się tylko w niektórych klinikach Akademii Medycznych w Polsce, m.in. w Poznaniu, Białymstoku, Szczecinie i Gdańsku.
Operacja nie jest jedynym wyjściem. Już ponad 40 procent ginekologów proponuje swoim pacjentkom z niedrożnymi jajowodami zapłodnienie pozaustrojowe in vitro. Jest ono wskazane szczególnie w przypadku kobiet po 35. roku życia. Ale często ocena drożności jajowodów odblokowuje je i zapłodnienie drogą naturalną jest możliwe, co widać na moim przykładzie, gdzie
3 miesiące po HSG dowiedziałam się o ciąży... z kórej mam wspaniałą córkę Kinię. Można więc powiedzieć, że wykonanie badania zdrożności jajowodów jest również swoistego rodzaju leczeniem.

 

Powiązane artykuły:
http://www.mamopedia.pl/ciaza/przed-ciaza/nieplodnosc
 

Linki do źródeł:

• www.zdrowie.med.pl/uk_rozrodczy/badania/hist.html
• www.libramed.com.pl/WPG/NumeryArchiwalne/12-13/12.html