Rozwój wcześniaka

Wcześniakiem nazywamy noworodka, który urodził się przed 36. tygodniem ciąży. Wyznaczane są oczywiście różne poziomy wcześniactwa i istnieje wielka różnica między dzieckiem urodzonym w 25. tygodniu ciąży, a takim urodzonym w 35. Nie zawsze przedwczesny poród musi oznaczać kłopoty ze zdrowiem, ale przeważnie nasza pociecha wymaga dłuższej i bardziej wymagającej opieki szpitalnej.

Jakie są przyczyny przedwczesnego porodu?

Obecnie szacuje się, iż jedna trzecia porodów przed wyznaczonym terminem nie ma konkretnej przyczyny. Pozostałe dzielone są na:

• spowodowane chorobami, np. wadami łożyska, cukrzycą ciążową, nadciśnieniem,

• zapaleniami pochwy oraz zapaleniami pęcherza,

• ciąże mnogie (bardzo częste przedwczesne porody),

• nagłe wypadki losowe, np. samochodowe, upadki z wysokości etc.,

• stany nerwowe, doprowadzające do wywołania porodu,

• używki, takie jak papierosy czy kawa, i niezdrowy tryb życia – brak odpoczynku, zbyt duży wysiłek fizyczny dla ciężarnej

Wygląd wcześniaka

Im wcześniej urodzi się dziecko, tym mniej ma tkanki tłuszczowej i tym bardziej wątłe będzie się wydawało. Przed 30. tygodniem urodzenia skóra jest prawie przezroczysta. Ciałko wcześniaka jest przeważnie nieproporcjonalne i główka będzie Ci się wydawała ogromna w porównaniu zresztą ciała. Maluszek będzie przesypiał większość dnia i nie będzie miał dużo energii.

Jak czuje się mama

Największym wyzwaniem, przed którym staje mama wcześniaka, jest odebranie jej maleństwa zaraz po porodzie. Maluchy często potrzebują pomocy w oddychaniu lub muszą zostać szczegółowo zbadane. Dobrze dla mamy, aby mogła swoje dziecko odwiedzać, jeśli zostanie ono położone np. na oddziale patologii ciąży. Zniechęci na pewno inkubator, ale ma on specjalne otwory na dłonie, które w miarę możliwości, pozwolą mamie na dotykanie swojego maleństwa..

Bardzo popularna, szczególnie w Stanach Zjednoczonych jest ostatnio „metoda kangura”, która polega na trzymaniu dziecka pod ubraniem matki i utrzymywaniu kontaktu skin-to-skin (skóra do skóry, ciało do ciała) matki i maleństwa. Zapach matki i słuchanie bicia jej serca pomaga dziecku na szybszy i sprawniejszy rozwój. Metoda ta coraz częściej jest stosowana w szpitalach w Polsce. Metoda kangura pomoże również mamie, która nie może zabrać noworodka do domu, zamiast tego jest skazana na warunki szpitalne. Takiej kobiecie może być bardzo ciężko budować więź z maluchem. Mama wcześniaka przebywającego w szpitalu powinna uczestniczyć we wszystkich czynnościach związanych z karmieniem, przewijaniem i myciem – to również pomoże w zacieśnianiu więzi. Rozdrażnienie i stres będą towarzyszyć kobiecie oczekującej na ustabilizowanie się stanu wcześniaka, dlatego powinno się jej zapewnić maksymalny spokój i wyrozumiałość. Często, gdy stan ustabilizuje się, mamy dopada depresja i wycieńczenie, co jest zjawiskiem zupełnie normalnym, zważywszy, że cała jej energia i uwaga do tej pory skupiała się na zdrowiu dziecka.

Najważniejsze daty

To data urodzenia i wyznaczona wcześniej data urodzenia. Czas, który dziecko spędziło już na świecie, a który powinno było spędzić w Twoim brzuszku, musi jakoś nadrobić, więc bądź spokojna i nie oczekuj, że stanie się to od razu. Maleństwu zajmie to troszkę czasu, ale jego rozwój w każdej dziedzinie wyrówna się najpóźniej do trzeciego roku życia.

Sposoby karmienia wcześniaka

a) karmienie sondą

Bardzo małe wcześniaki mogą być karmione przez sondę nosowo-jelitową, czyli plastikową cienką rurkę, która przez nosek wchodzi do żołądka. Do rurki wstrzykiwane jest mleko. Jak długo dziecko jest karmione sondą zależy od jego wagi i wielkości. Niektóre dzieci tylko kilka dni, inne do kilku tygodni. Mamom dzieci karmionych sondą zaleca się trzymanie dziecka przed karmieniami przy piersi tak, aby maluch czuł zapach mamy i jej mleka przed jedzeniem. Może on próbować lizać pokarm mamy, ucząc się stopniowo jak jeść z piersi. Dobrze jest też maluchowi podawać smoczek i tym samym pobudzać odruch ssania.

b) kamienie dożylne

Przeznaczone głównie dla dzieci urodzonych między dwudziestym trzecim a dwudziestym ósmym tygodniem ciąży. Są one albo zbyt słabe albo źle trawią podawane im inaczej mleko.

c) karmienie z kieliszka

Stosowane jako karmienie wspomagające karmienie sondą. Mleko podaje mama z kieliszka i w ten sposób pozwala dziecku na stopniową naukę „chłeptania” i lizania mleka.

d) karmienie piersią

Gdy dziecko umie już samo oddychać,ssać i połykać można rozpocząć karmienie piersią. Wszystkie wyżej wymienione sposoby nie wykluczają też docelowego karmienia piersią. Wystarczy więc, że w oczekiwaniu na taką możliwość, przyszła mama będzie odciągała pokarm, unikając zastoju w jego produkcji.

Problemy zdrowotne

Wcześniaki narażone są na większą ilość problemów zdrowotnych niż maluchy urodzone w terminie. Między innymi są to infekcje oraz problemy z oddychaniem. Płuca i układ odpornościowy rozwijają się jako ostatnie. W dzisiejszych czasach większość infekcji, które dokuczają wcześniakom, zwalczanych jest przez antybiotyki. Maluchy otrzymują też pomoc w oddychaniu za pomocą profesjonalnej aparatury szpitalnej.

Pamiętaj!

- Na oddziale, na którym lekarze sprawują opiekę nad Twoim dzieckiem, należy Ci się stały dostęp do informacji dotyczących zdrowia maleństwa!

- Mamom wcześniaków szczególnie potrzebne jest wsparcie i pomoc!

- Zbawienny jest dla dziecka i dla Ciebie jak najczęstszy kontakt fizyczny z dzieckiem. Koniecznie podejmij dialog z lekarzem w tej sprawie, jeśli nie zostało Ci to zaproponowane!

Powiązane artykuły

• http://www.mamopedia.pl/0-3-mies/zdrowie/wczesniak

Napisane na podstawie:

"PIerwszy rok dziecka miesiąc po miesiącu" Wyd. Buchmann Sp. z o.o. Warszawa 2010r.

oraz 

"W oczekiwaniu na dziecko" Heidi Murkoff, Sharon Mazel, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2010 r.

Przydatne strony:

http://www.wczesniak.pl/