Odruchy wytwarzania pokarmu

Pokarm powstaje w gruczołach piersiowych, a konkretnie w pęcherzykach mlecznych, skąd przewodami wyprowadzającymi, umiejscowionymi w brodawce, wydostaje się na zewnątrz.

Proces karmienia piersią jest regulowany na drodze dwóch odruchów nerwowo-hormonalnych: prolaktynowego - wytwarzania pokarmu oraz oksytocynowego - wypływu pokarmu.

Odruch wytwarzania pokarmu (prolaktynowy)

W okresie laktacji brodawka sutkowa jest wrażliwa na dotyk. Ssanie otwiera drogę do tworzenia pokarmu oraz powoduje pobudzenie zakończeń nerwów czuciowych znajdujących się w skórze brodawki i otoczki. Bodźce powstające podczas ssania piersi wysyłane są do przysadki mózgowej, skąd pod ich wpływem uwalniana jest prolaktyna. Hormon ten pobudza umiejscowione w piersi pęcherzyki mleczne do wytwarzania pokarmu. Następnie mleko przewodami mlecznymi przemieszcza się do brodawki piersiowej i wypływa na zewnątrz. Ilość pokarmu jest zależna od potrzeb dziecka, które samo odżywiając się częściej lub rzadziej wpływa na pobudzenie przysadki mózgowej odpowiedzialnej za ten proces.

Odruch może być zaburzony przez: dokarmianie, dopajanie, podawanie smoczków. Odruch pobudza prawidłowe, częste ssanie.

Odruch wypływu pokarmu (oksytocynowy)

Odruch ten jest odpowiedzialny za tworzenie się mleka, zapewnia pokarm na konkretny posiłek. Podczas ssania bodźce przekazywane są także do tylnego płata przysadki mózgowej, skąd uwalniana jest oksytocyna, która kurcząc komórki mięśni znajdujących się wokół pęcherzyków i przewodów powoduje wypływ mleka z piersi. Odruch ten objawia się zwykle poprzez zwiększenie napięcia w sutkach. Zdarza się, że po przystawieniu dziecka do jednej piersi następuje wyciek z drugiej.

Poza ssaniem odruch oksytocynowy może być również wyzwalany poprzez przepełnienie piersi pokarmem czy stymulacją brodawki za pomocą dotyku.

Odruch może być zahamowany przez silny ból, zdenerwowanie, niepewność, nikotynę i alkohol.

Aby pobudzić odruch należy zapewnić matce spokój i wygodną pozycję do karmienia, odciągnąć niewielką ilość pokarmu, zrobić masaż mięśni szyi i karku, ocieplić pierś.