Rozwój fizyczny bliźniaków i trojaczków

Ciąża mnoga stwarza nietypowe, a często niekorzystne warunki dla rozwoju płodu. Wśród bliźniąt, a zwłaszcza trojaczków, z reguły spotykamy dzieci, których ciężar ciała przy urodzeniu jest niski i to niższy, aniżeli można by oczekiwać po czasie trwania ciąży. Wskazuje to na upośledzony rozwój płodu w czasie ciąży mnogiej. Poza niedoborem ciężaru ciała i wzrostu, dziecko urodzone z ciąży mnogiej może wykazywać inne jeszcze cechy niedojrzałości, np. niedobór podskórnej tkanki tłuszczowej, niedojrzałość czynności niektórych narządów, układu odpornościowego itd.

Dzieci z ciąży mnogiej nie stanowią grupy jednorodnej. Będą wśród nich dzieci urodzone o czasie lub przedwcześnie, z prawidłowym lub zbyt niskim ciężarem ciała. Nawet wśród rodzeństwa pochodzącego z tej samej ciąży mnogiej spotykamy dzieci o identycznym lub różnym stopniu dojrzałości. Z tych względów scharakteryzowanie rozwoju tych dzieci wymaga uwzględnienia przede wszystkim stanu dziecka w chwili jego urodzenia.

Można z dużym przybliżeniem stwierdzić, że rozwój dzieci z ciąż mnogich przebiega w ogólnym zarysie podobnie do rozwoju noworodków z ciąż pojedynczych urodzonych o czasie lub przedwcześnie, zależnie od tego, czy ich ciężar urodzeniowy wynosił ponad 2,5 kg, czy był niższy od tej wartości. Oznacza to, że dziecko z ciąży mnogiej urodzone z ciężarem ciała ponad 2,5 kg może w korzystnych warunkach rozwijać się tak, jakby pochodziło z donoszonej ciąży pojedynczej. Jego rodzeństwo natomiast, jeśli ich ciężar ciała był niższy od 2,5 kg, rozwijać się będzie w sposób przypominający rozwój fizyczny wcześniaków.

Przyrost ciężaru i długości ciała dziecka z ciąży mnogiej postępuje równolegle i na ogół dość szybko. Jeżeli ciężar urodzeniowy nie był niższy od 2 kg, zwykle pod koniec pierwszego roku życia bliźnięta wyrównują niedobory w rozwoju fizycznym w stosunku do ich rówieśników z ciąży pojedynczej.

Nierzadko tempo przyrostu ciężaru i długości ciała dzieci z ciąż mnogich przewyższa szybkość wzrastania dzieci z ciąży pojedynczej. Przykładem może być rozwój gdańskich pięcioraczków. Roczne przyrosty ciężaru ciała chłopców wynosiły 3040 i 3400 g, podczas gdy roczny przyrost ciężaru ciała dzieci donoszonych powinien w tym czasie wynosić średnio 2500 g. Ciężar ciała dziewczynek w ciągu drugiego roku życia zwiększył się o 2700—3050 g, przy normie dla dzieci z ciąż pojedynczych — 2200 g. Podobnie kształtował się przyrost długości ciała. Pięcioraczki w drugim roku życia urosły przeciętnie o 2 cm więcej niż dzieci z ciąż pojedynczych.

Rozwój fizyczny bliźniąt z niższym ciężarem urodzeniowym, choć również odznacza się szybkim tempem, nie prowadzi jednak do wyrównania tych różnic w ciągu pierwszego roku życia. A więc to z bliźniąt, które było cięższe przy urodzeniu, będzie prawdopodobnie przez cały pierwszy rok życia wyprzedzało pod względem ciężaru ciała drugiego bliźniaka, lżejszego przy urodzeniu. Najczęściej bliźnięta z podobnym ciężarem ciała przy urodzeniu mają zbliżone tempo rozwoju fizycznego. Ich miesięczne przyrosty ciężaru ciała i długości ciała są podobne. Jeżeli u jednego z takich bliźniąt zauważymy zwolnienie tempa rozwoju fizycznego, należy szukać przyczyn opóźnienia, gdyż u podłoża najczęściej leży proces chorobowy.

W pierwszym roku życia warunki ekonomiczne rodziny nie wpływają w sposób widoczny na rozwój fizyczny dzieci z ciąż mnogich. Jeżeli jednak te złe warunki bytowe powodują gorsze odżywianie dzieci bądź w inny sposób obniżą standard ich życia, wówczas ta niekorzystna sytuacja będzie w znacznie większym stopniu upośledzać rozwój dzieci z ciąży mnogiej niż dziecka z ciąży pojedynczej.

Inne cechy rozwoju fizycznego, a szczególnie ząbkowanie, nie różnią się w istotny sposób od obserwowanych u dzieci z ciąż pojedynczych i urodzonych z analogicznym ciężarem ciała i w podobnym wioku ciążowym. Jeżeli prawidłowo zapobiega się krzywicy, pierwsze zęby mleczne pojawiają się najczęściej również między szóstym a ósmym miesiącem życia. Następne — także w terminie i w kolejności takiej, jak u niemowląt z ciąż pojedynczych.

Powiązane artykuły:

• http://www.mamopedia.pl/ciaza/ciaza/ciaza-mnoga