Rozwój embrionu

Na początku istnieje stadium zygoty tj. od zapłodnienia do średnio siódmego - dziesiątego dnia ciąży. Kolejne to stadium embriona (rozwój zarodkowy), które trwa do wytworzenia się łożyska. Ostatnim etapem jest rozwój płodu.

Rosnące dziecko aż do mniej więcej 12. tygodnia ciąży określone jest mianem embriona. Podczas 1. miesiaca ciąży zlepek komórek intensywnie tworzy struktury, z których rozwinie się dziecko. Po trzech tygodniach od zapłodnienia embrion ma dwa i pół milimetra długości. Da się już odróżnić dużą głowę, zawiązki kończyn i takich narządów, jak wątroba. Zaznaczają się powieki, a twarz składa się z fałdów, z których powstaną policzki, podbródek, usta, nos, uszy, gardło.

Z ektododermy, czyli zewnętrznego listka zarodkowego, rozwija się:

• Skóra, naskórek, włosy, paznokcie
• tkanka nerwowa (mózg i rdzeń kręgowy)
• komórki czuciowe
• gruczoły potowe
• narządy zmysłów
• nabłonek ust, nosa, odbytu
• szkliwo zębów

Z mezodermy (środkowy listek zarodkowy) powstają:

• mięśnie (gładkie szkieletowe i serca)
• kości, tkanka chrzęstna, zębina
• nerki
• jądra/jajniki
• tkanki układu krwionośnego, krew, naczynia krwionośne

Z endodermy (wewnętrzny listek zarodkowy):

• układ pokarmowy (nabłonek jelita)
• nabłonki tchawicy, oskrzeli i płuc
• trzustka
• wątroba
• nabłonek woreczka żółciowego
• pęcherz moczowy
• tarczyca

Serce zaczyna bić dwudziestego ósmego dnia od zapłodnienia. Ok. drugiego miesiąca serce bije z szybkością sześćdziesięciu pięciu uderzeń na minutę i pompuje krew. Embrion ma kształt ziarenka fasoli i rośnie bardzo szybko (ok. jednego milimetra dziennie).

Około szóstego tygodnia embrion ma długość trzynastu milimetrów, czyli jest dziesięć razy większy od zapłodnionej komórki.

W tym czasie zachodzą największe zmiany fizyczne:

• Bije mu serce,
• Ma nogi, ręce z dłońmi i palcami
• Zbudowany z miękkiej chrząstki rdzeń kręgowy
• Powstaje przysadka mózgowa.
• Narządy i układy są już zlokalizowane w określonych miejscach.
• Pojawiają się zaczątki płuc, żołądka, jelit, wątroby, trzustki.
• Za pomocą pępowiny łączą się układy krwionośne zarodka i matki, przenoszony jest tlen i składniki pokarmowe. Co ważne, przez łożysko nie przedostają się komórki krwi matki, ale przechodzą przeciwciała, leki, narkotyki oraz komórki nowotworowe.
• Pod koniec ósmego tygodnia zarodek osiąga długość ok. trzydziestu milimetrów. Poszczególne części ciała nie są jeszcze proporcjonalne. Głowa zajmuje ponad pięćdziesiąt procent całkowitej długości.

 W 8. tygodniu niemal zakończone jest formowanie jelit, a wszystkie narządy wewnętrzne są na swoich miejscach, widać zawiązki kończyn. W tych wczesnych tygodniach ciąży embrion jest najbardziej podatny na uszkodzenia!

W 10.tygodniu w embrionie łątwo rozpoznać człowieka, pojawia się nos, usta, oczy, a w 12. staje się w pełni ukształtowanym płodem.

W 12. tygodniu wszystkie organy wewnętrzne działają, serce może przetaczać krew przez ciało. Dziecko jest w pełni ukształtowane, przez resztę ciąży będzie rosło i dojrzewało.

Linki do źródeł