Cukrzyca ciężarnych

Jakie są zalecenia dietetyczne w przypadku cukrzycy ciężarnych?

Cukrzyca ciężarnych występuje u około 2% ciężarnych. Objawia się wzrostem stężenia glukozy we krwi i cukromoczem. Zwykle ustępuje po zakończeniu ciąży. Jednak mimo to stanowi poważne zagrożenie dla płodu oraz ryzyko wystąpienia trwałej cukrzycy u matki w późniejszym czasie.

W celu zapewnienia prawidłowej podaży energii należy zwiększyć zapotrzebowanie kaloryczne - do swojego prawidłowego dodać 200-300 kcal w pierwszej połowie ciąży i 300-400 kcal w drugiej połowie. Warto także zadbać o regularny dowóz energii, szczególnie tej pochodzącej z węglowodanów - należy spożywać zatem 5-6 posiłków dziennie w regularnych odstępach czasu.

Ilość węglowodanów powinna być w niewielkim stopniu wyższa niż przed ciążą, zapotrzebowanie na nie wrasta o 5% - dotyczy to węglowodanów złożonych. Oznacza to, że preferencje mają produkty o dużej zawartości błonnika (warzywa, produkty zbożowe z pełnego przemiału – kasze, razowe pieczywo). Węglowodany rafinowane (białe pieczywo, słodycze) należy ograniczyć do ilości nie większej niż 30 g dziennie (najlepiej w posiłkach mieszanych, czyli z węglowodanami złożonymi).

Ilość białka ulega niewielkiemu podwyższeniu i powinna wynosić ok. 1-1,2 g na każdy kilogram masy ciała. Warto zaznaczyć, że powinno być to białko pełnowartościowe - czyli pochodzące z chudych mięs, ryb, a także, ale rzadziej (ze względu na cholesterol) z jaj.

Tłuszcze ulegają ograniczeniu, szczególnie te nasycone pochodzące z produktów smażonych oraz przetworzonych. Zaleca się natomiast oleje roślinne.

Ograniczeniu ulega też podaż soli oraz cholesterolu w diecie. Sól warto zastąpić, przynajmniej częściowo, świeżymi i suszonymi ziołami oraz dodatkami typu chrzan, czosnek, cebula.

Należy szczególną uwagę zwrócić na środki słodzące - sacharyna jest środkiem słodzącym przeciwwskazanym dzieciom i kobietom w ciąży.

Ogólne zalecenia dietetyczne

• spożywaj przynajmniej pięć posiłków dziennie w regularnych odstępach czasu;
• każdy z posiłków powinien być pełnowartościowy;
• ogranicz spożywanie cukrów prostych;
• zaleca się bazowanie na węglowodanach złożonych (warzywa strączkowe, chleb razowy, mieszanki płatków owsianych z ziarnami zbóż i otrębami oraz świeże warzywa). Jako dodatek do posiłków warto wybierać makarony razowe lub kasze. Unikaj pieczywa cukierniczego (bułek, chałek, drożdżówek);
• zaleca się obniżenie spożycia tłuszczu ogółem, a 2/3 spożywanego tłuszczu powinny stanowić tłuszcze pochodzenia roślinnego;

UWAGA na niewidoczny tłuszcz – produkty mleczne (tłuste mleko, sery, ciasta, mięsa), unikaj smażenia, lepiej mięso upiec, ugotować lub przyrządzić na grillu, warto przynajmniej 3 razy w tygodniu posiłek mięsny zastąpić warzywami strączkowymi i/lub rybami

• absolutnie nie pij alkoholu;
• każdy posiłek powinien być urozmaicony dużą ilością warzyw i ziół;
• unikaj soli!
• pamiętaj o wzbogacaniu swojej diety w produkty bogate w antyoksydanty. Do najpopularniejszych antyoksydantów należą witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, czyli A, D, E, K i rozpuszczalna w wodzie witamina C.

Witamina A: masło, ryby, produkty mleczne
Witamina D: jaja, wątroba, masło, tłuszcze ryb
Witamina E: olej słonecznikowy, kiełki pszenicy
Witamina K: jest wytwarzana przez bakterie znajdujące się w jelicie grubym, występuje też w większości warzyw (zwłaszcza zielonych, np. sałata)
Witamina C: porzeczki czarne, kiwi, papryka, cytrusy, owoce dzikiej róży

• nie poleca się stosowania „słodyczy dla diabetyków” zawierających sorbitol, ksylitol, fruktozę – powodują przyrost masy ciała. Uwaga na sacharynę – jest przeciwwskazana w diecie ciężarnych!
• należy także pamiętać o regularnej kontroli masy ciała oraz poziomu cukru we krwi.

Jak jeść

• żuj powoli, koncentruj się na smaku potraw;
• edząc, nie czytaj gazety i nie oglądaj telewizji;
• podczas jedzenia staraj się dużo pić.