Cholestaza ciążowa

Objawy wewnątrzwątrobowej cholestazy ciążowej (WWC)

W moim otoczeniu kilka kobiet cierpiało na tę chorobę. Osobiście mnie to nie dotyczyło, ale dzięki wielogodzinnym rozmowom dowiedziałam się o cholestazie dużo.

Po pierwsze, rozpoczyna się około 30. tygodnia ciąży i trwa do samego rozwiązania. Objawia się strasznym świądem. Zaczyna się od dłoni i stóp, rozszerza się na kończyny i tułów, a w bardziej zaawansowanych przypadkach obejmuje szyję, twarz, uszy. Większość ciężarnych ma zaostrzenie objawów w godzinach wieczornych i nocnych, co prowadzi do bezsenności. U około 20% chorych występuje żółtaczka o nieznacznym nasileniu, a czasami mdłości, wymioty i utrata łaknienia. Często pod koniec ciąży nasilenie objawów zmniejsza się (bo obniża się poziom estrogenów), a na całkowite ich ustąpienie można liczyć w ciągu kilku dni po porodzie. U około 70% kobiet obserwuje się nawrót schorzenia w następnych ciążach.

Przyczyny

Powodem cholestazy jest sprzężenie się wzrostu estrogenów i progesteronu oraz wzrostu poziomu kwasów żółciowych w krwi spowodowanych najczęściej uciskaniem wątroby przez rosnące dziecko. Mówi się, że jest to choroba dziedziczna, ale też ma na nią wpływ skłonność do chorób wątroby oraz dieta.

Zagrożenie dla płodu

Cholestaza ciężarnych stanowi problem medyczny (...) przede wszystkim ze względu na zagrożenie dla płodu. U ciężarnych z cholestazą znacznie częściej występuje poród przedwczesny (niektórzy autorzy podają, że nawet u 40%) oraz zdarzają się wewnątrzmaciczne obumarcia płodu.

Mechanizm tych powikłań nie jest dokładnie znany, ale uważa się, że są one spowodowane działaniem kwasów żółciowych, które zwiększają pasaż smółki w jelitach płodu oraz stymulują wydzielanie prostaglandyn (które są odpowiedzialne za wzrost ilości porodów przedwczesnych). Przypuszcza się, że smółka obecna w wodach płodowych może obkurczać naczynia łożyskowe oraz szczególnie żyłę pępowinową, co prowadzi do ostrej redukcji przepływu pępowinowego i zgonu płodu.

Inni autorzy sugerują, że wewnątrzmaciczne obumarcie płodu w przypadku WCC może być skutkiem zaburzeń funkcji komórek mięśnia sercowego, pod wpływem kwasów żółciowych, prowadzących do dysrytmii i nagłego zatrzymania krążenia.

Konieczne CC?

Często więc wykonuje się wcześniejsze rozwiązania ciąży przez cesarskie cięcie, ale jak dowiodło wiele moich znajomych, nie jest to koniecznością i w głównej mierze zależy od dobrej opieki nad ciężarną wyszkolonego ginekologa.

Opieka nad ciężarną

Ciężarne z cholestazą najczęściej są hospitalizowane i leczone farmakologicznie. Stosuje się preparaty antyhistaminowe, kroplówki z glukozą, kwas ursodezoksycholowy, cholestyraminę, deksametazon, witaminę K. Zalecany jest odpoczynek fizyczny i psychiczny.

Dodatkową pomocą w przypadku cholestazy jest zachowanie diety niskotłuszczowej. Wątroba jest mocno nadwerężona, więc trzeba ją trochę wspomóc. Nie wolno jeść więc nic smażonego (tylko gotowane), trzeba ograniczyć tłuszcze, zamiast mleka i majonezu spożywać jogurty, owoce i warzywa jeść tylko gotowane i nie podjadać nic surowego. Do picia zaleca się kompoty – również wszystkie soki z kartoników i wody gazowane. Kolorowe napoje odpadają. Nie jest to łatwe, szczególnie wtedy, kiedy ma się zachcianki, ale warto się przemóc.