Biegunka u dziecka

Ostra biegunka u dziecka jest to stan, w którym niemowlę karmione sztucznie oddaje 3 lub więcej stolców o nieprawidłowej konsystencji w ciągu 24 godzin lub jeden stolec z domieszką krwi, śluzu lub ropy. Nie odnosi się to do niemowląt karmionych wyłącznie piersią, gdyż typowe dla nich jest oddawanie kilku luźnych stolców w ciągu doby. Zaniepokoić rodziców może zmiana rytmu wypróżnień lub wyraźnie inny ich charakter.

Biegunka wirusowa

Przyczyny

Przyczyną ostrej biegunki u dzieci są najczęściej zakażenia wirusowe (rota wirusy). Zdarza się najczęściej jesienią i zimą, choć dzieci chorują również w innych porach roku. Infekcja rota wirusowa przenosi się z łatwością. W przedszkolu bywa, że chorują wszystkie dzieci, starsze rodzeństwo może pozarażać młodsze. Wirusy wnikają w organizm drogą pokarmową lub drogą wziewną. Od zarażenia do wystąpienia pierwszych objawów mija od 1 do 4 dni. Choroba zaczyna się nagle. Dziecko źle się czuje. Najpierw są wymioty, gorączka, potem dołącza biegunka. U dzieci biegunka wirusowa trwa najczęściej od 7 do 9 dni i zwykle mija sama.

Leczenie

Gdy dziecko wymiotuje, musi być nawadniane, czyli stale dostawać pić, najlepiej często małymi porcjami. Napoje powinny być lekko schłodzone. Niemowlęta karmione piersią powinny być dopajane. Podawanie probiotyków skraca czas biegunki, łagodzi wymioty, obniża ryzyko odwodnienia. Jeśli dziecku zagraża odwodnienie, powinno znaleźć się w szpitalu. Leczenie antybiotykami nie ma sensu, bo nie działają one na wirusy.

Dieta

Na początku podaje się płyny elektrolitowe (Gastrolit, Orsalit, Humane, Satoral) oraz marchwiankę. Jeśli dziecko odmawia - wodę lub słabą herbatkę. Potem po kolei: kleik ryżowy, zupę jarzynową na chudym mięsie, tartę lub pieczone jabłko, zaś dzieciom karmionym sztucznie - mieszankę leczącą ostrą biegunkę (Humana HN).

Zapobieganie

Częste mycie rąk, izolacja od osób chorych. Niemowlęta można zaszczepić przeciwko rota wirusom.

Biegunka bakteryjna

Przyczyny

Wywołują ją drobnoustroje typu E. Coli, Salmonella, Schigiella. Zakażenia bakteryjne powoduje przede wszystkim nieprzestrzeganie higieny i niewłaściwe przechowywanie żywności, czyli pozostawianie jedzenia długo poza lodówką. Źródłem zakażenia może być też osoba, która jest nosicielem. Biegunka pojawia się nagle. Oprócz rzadkich kupek dzieci mają kurczowe bóle brzucha, niekiedy silne, wymioty, gorączkę. Bywa, że malec jest bardzo osłabiony. Wygląd i zapach kupek jest inny niż przy biegunkach wirusowych, są obfite, może w nich być ropa, śluz lub krew.

Leczenie

Podaje się probiotyki. Antybiotyki i sulfonamidy - tylko, gdy zatrucie jest poważne oraz u najmłodszych niemowląt. Gdy choroba ma ciężki przebieg, np w przypadku salmonellozy, dziecko powinno znaleźć się w szpitalu. Nie należy podawać maluchom środków, które zmniejszają perystaltykę jelit (Stoperan), bo przyczyniają się one do zatrzymania toksyn w organizmie.

Dieta

Dieta lekkostrawna, podobna jak przy biegunce wirusowej. Do picia należy podawać chłodne płyny. Gdy dziecko często wymiotuje, picie trzeba podawać często w małej ilości, nawet po łyżeczce co kilka minut.

Zapobieganie

Unikanie źle przechowywanej żywności, produktów przeterminowanych, z niepewnego źródła, nieprzegotowanej wody z kranu. Ważne jest przestrzeganie higieny - częste mycie rąk zawsze przed posiłkiem, po wyjściu z toalety, po zabawie ze zwierzętami.

Inne możliwe przyczyny biegunki u dzieci:

• alergia i nietolerancja pokarmowa - biegunka przebiega wówczas łagodnie, ale występuje za każdym razem, gdy dziecko zje uczulający je pokarm. Najczęstszą przyczyną niestrawności jest nietolerancja laktozy.
• kuracja antybiotykowa - antybiotyki niszczą naturalną florę bakteryjną jelit, co prowadzi do problemów z trawieniem.
• infekcje oraz choroby, które przebiegają z gorączką - często zdarza się, że malec ma biegunkę podczas anginy lub zapalenia ucha.
• błędy żywieniowe - przyczyna dolegliwości może być banalna, np. malec popije szklanką mleka kanapkę ze świeżym ogórkiem albo zje zbyt dużo owoców (zwłaszcza śliwek), otrębów lub warzyw. Produkty te mają bardzo dużo błonnika, który działa jak środek przeczyszczający.
• pasożyty - zwykle są to lambllie, którymi maluch może zakazić się poprzez zjedzenie skażonego pokarmu lub wypiciu surowej wody.
• ząbkowanie - dziecko wkłada wówczas do buzi różne przedmioty i ma kontakt z bakteriami, które mogą podrażnić jego układ pokarmowy.

Odwodnienie jako skutek biegunki u dziecka

Czasami, zwłaszcza u najmłodszych dzieci, objawy są tak nasilone, że może dochodzić do odwodnienia. Dlatego podstawowym sposobem postępowania w ostrej biegunce jest odpowiednie nawadnianie dziecka. Im mniejsze dziecko, tym szybciej może dojść do zaburzeń wynikających z odwodnienia organizmu.

Objawy odwodnienia:

• język i śluzówki są suche - sprawdzamy to, przesuwając palcem po języku;
• oczy są zapadnięte - zapadnięte bywa też ciemiączko;
• fałd skóry uchwycony w dwa palce rozprostowuje się powoli;
• dziecko jest pobudzone, niespokojne, a gdy odwodnienie się nasila jest coraz bardziej senne

Co należy robić, gdy dziecko jest odwodnione w wyniku biegunki?

Podawać dziecku do picia chłodne płyny, nie przerywać karmienia piersią a gdy wymioty i biegunka nie ustępują należy iść do lekarza. Gdy dziecko nie chce pić konieczna jest kroplówka i zbadanie poziomu elektrolitów we krwi.

Dbanie o higienę, gdy dziecko ma biegunkę

Najważniejsza jest dbałość o pupę dziecka. Ponieważ częste oddawanie stolców podrażnia ją, szybko może dojść do odparzeń. Warto często wietrzyć pupę przed założeniem pieluchy. Obowiązkowo trzeba smarować ją kremem przeciw odparzeniom np. sudocremem.

Linki do źródeł: "Mam dziecko" nr 1/2009