Rola zabawy. Dlaczego warto się bawić

Dzieci bawią się coraz mniej! Niestety, w dzisiejszych czasach nie docenia się wartości zabawy i przeważa myślenie, że służy ona jedynie do wypełnienia czasu dziecku, które dzięki temu nie przeszkadza i jest spokojne. W rzeczywistości zabawa to „laboratorium życia”: to mniej bolesny sposób stawiania czoła rzeczywistości, to radość i wolność, które dają optymizm i energię.

Gry i zabawy oddziałują wychowawczo i kształcąco na dzieci i młodzież, przyczyniają się do rozwoju dodatnich cech charakteru i woli dziecka, wyrabiają takie cechy jak: cierpliwość, zaradność, wytrwałość, odwagę, odporność na trud i zmęczenie, ból. 

Rozwijają myślenie dziecka, pamięć, spostrzegawczość, uwagę orientację, wyobraźnię, inteligencję twórczą. Wzbogacają skalę przeżyć i przyczyniają się do rozwoju dziecka, do powstania pozytywnych cech społecznych, kształtują i rozwijają poczucie koleżeństwa, przyjaźni i solidarności, wdrażają do dyscypliny. 

Zabawa, do której potrzebni są koledzy i do której wystarcza niewiele środków, posiadająca ściśle określone reguły, czas i miejsce ma wartość ludyczną i edukacyjną zarazem. Gra drużynowa pozwala dziecku zaakceptować inne osoby oraz nowe sytuacje.

Kiedy dziecko popełni błąd w zabawie lub w grze, nie przenosi się to na jego życie codzienne i na jego poważne zachowania, nie ryzykuje ono bycia wyłączonym, ponieważ gra jest metodą uczenia się i dostosowania do zachowań grupy, do której dziecko należy, zarówno na poziomie psychicznym jak i fizycznym, i społecznym, jak i na poziomie oceny swoich możliwości i uczenia się.

Zabawa odgrywa ważną rolę w integracji społecznej, odpowiada na potrzebę wyrażenia siebie i potrzebę przynależności do grupy oraz umożliwia dziecku nabieranie wraz z rozwojem bardziej otwartego, krytycznego i autonomicznego mentalnie podejścia do życia codziennego.

Poprzez zabawy przekazywane są także informacje kulturowe, tradycje i modele życia grupy, do której dziecko należy, dzięki czemu doświadczenia zdobyte przez poprzednie generacje nie zostają utracone. Rola komunikowania się z dzieckiem poprzez schematy gier i zabaw polega na stworzeniu nowych doświadczeń, na umożliwianiu mu rozwijania się poprzez stawianie czoła trudnościom, budowanie osobistych relacji, mylenie się, życie według precyzyjnych reguł i zachowań charakterystycznych dla gry, dziecko przenosi potem to do rzeczywistości dnia codziennego.

W jaki sposób zabawy pełnią rolę stymulacyjną i terapeutyczną w rozwoju dziecka:

1. Zabawy społeczne to zabawy: nieustrukturalizowana, bierna obserwacja, niezależna zabawa, zabawa równoległa, zabawa kooperacyjna, zabawa zorganizowana. Wspomagają kształtowanie pozytywnego obrazu samych siebie u dzieci, podwyższają poczucie własnej wartości.
2. Zabawy poznawcze to zabawy: sensomotoryczna, konstrukcyjna, dramatyczna, zabawaz regułami. Jej rola to wdrażanie dziecka do poznawania rzeczywistości i dostosowywania jej do własnych potrzeb.Zabawy poznawcze okresu dziecięcego są bowiem nabywaniem umiejętności widzenia świata z perspektywy dorosłego.
3. Zabawy zespołowe rozwijają umiejętności interpersonalne, uczą współpracy, negocjacji, asertywności, wzmacniają stabilizację uczuciową.
4. Zabawy ruchowe uwalniają i pomagają pozbyć się wewnętrznych napięć, niepokojów, zahamowań.
5. Zabawy dramatyczne wzbogacają życie uczuciowe dziecka, otwierają na spontaniczne przeżywanie, dowartościowują i uczą pokory, uwrażliwiają, i pomagają dzieciom odkryć zasoby środków ekspresji uczuć, które każde z nich posiada.
6. Zabawy tworzywami bezkształtnymi rozładowują napięcia wywołane nadmiernym pobudzeniem CNS, przywracają wewnętrzną równowagę, eliminują niepokój i agresję, rozbudzają twórcze możliwości dzieci, poprzez najprostsze formy aktywności angażują dzieci rozwijając ich samodzielność.
7. Szczególnym rodzajem zabawy jest zabawa z podziałem na role.Dziecko podejmując rolę, utożsamia się z nią, ponieważ jest w niej coś takiego,co je fascynuje, coś takiego, co mówi o nim, mówi o tym, kim ono chce być. Ponieważ rola intryguje, fascynuje, dziecko chce ją dobrze odegrać, bo wtedy zwiększa się szansa na wygraną i przynosi zadowolenie.

„Człowiek nie jest w pełni człowiekiem, jeśli się nie bawi” (Schiller) i o tym musimy pamiętać.

Źródło:

http://www.bryk.pl/teksty/studia/pozosta%C5%82e/pedagogika/15389-rola_zabawy_w_procesie_wychowania.html