Złość u dzieci

Wszystkim dzieciom w wieku od roku do trzech lat zdarzają się napady złości. Kiedy maluchowi ktoś pokrzyżuje plany (a on już zaczyna zdawać sobie sprawę z własnej odrębności), coś mu się zabroni albo nie da, wtedy dziecko czuje złość. Najgwałtowniejsze są dwulatki : biją, kopią, gryzą, drapią, ciągną za włosy. Tak przejawia się ich bunt przeciwko całemu światu, przeciwko temu, że coś trzeba, a czegoś nie wolno, przeciwko temu, że już tak wiele potrafią (chodzić, mówić, itp.), a jednocześnie są małe i słabe. Dwulatek potrafi rzucić się na ziemię w miejscu publicznym i krzyczeć, ile sił w płucach, że nienawidzi całego świata. Potrafi się wyrywać, szarpać, tupać, a nawet uderzyć mamę. Dziecko ma prawo do złości, ale nie ma prawa do agresji!

Napady złości to ciężka lekcja cierpliwości dla mamy, która musi je wytrzymać. Z jednej strony dziecko powinno się przekonać, że złością nie osiągnie tego, czego się domaga, z drugiej, że przy mamie jest bezpieczne.

Złość jest emocją, potrzebną w życiu jak każda inna i ma swoją specyficzną rolę. Pozwala nam na stawianie granic innym osobom, wyzwala w nas siłę i energię do działania, gdy chcemy coś w życiu zmienić. Informuje nas, gdy zagrożone jest nasze bezpieczeństwo, szacunek do samego siebie i potrzebę obrony własnej przestrzeni.

Naszą rolą jest nauczenie malucha, jak w sposób akceptowalny społecznie może poradzić sobie z własną złością i frustracją, jak ją „dobrze” wyrażać , nie wyrządzając krzywdy innym i sobie.

To ty jesteś najważniejszym nauczycielem dziecka, również w dziedzinie radzenia sobie z okazywaniem złości w dojrzały sposób. Najskuteczniej działa przykład własny, czyli nieodpowiadanie krzykiem na krzyk, gniewem na gniew.

Pozwólmy dziecku na wyrażenie złości w sposób werbalny. Nawet jeśli dziecko okazując to uczucie, robi to w sposób niemiły dla rodzica, nie oznacza to braku szacunku. Jednak gdy „opadną emocje”, powiedzmy dziecku, że wolelibyśmy, gdyby wyrażało się grzecznie i nie krzycząc na nas. Następnym razem, jeśli uda mu się choć trochę spokojniej wyrazić swoją złość, pochwalmy go za to. Postarajmy się zawsze dostrzec jego troskę o drugą osobę i wyraźmy wówczas swoje zadowolenie. 

Rodzice powinni odnosić się do dziecka grzecznie, ale stanowczo. Dziecko musi wiedzieć, że wyrażanie złości w sposób, który krzywdzi drugą osobę, jest niedozwolony. Może okazać złość, ale nie może ubliżać innym.

Odczuwanie złości jest reakcją, która nie powinna podlegać ocenie. Tłumienie jej bardzo niekorzystnie wpływa na psychikę i sposób współżycia z innymi osobami. Dziecko ma prawo się złościć, ale rodzice powinni mu pomóc w nauce wyrażania emocji.

Jak zatem poskromić małego złośnika?:

1. Nie zgadzajcie się na to, co chce wymusić dziecko; jeśli zgodzicie się choćby raz, dziecko dostanie sygnał (i na pewno go zapamięta), że dzięki wybuchom złości dostaje to, co chce.

2. Nie próbujcie się z nim przekrzykiwać ani go pocieszać, bo żadne argumenty nie przekonają dziecka, że robi coś złego. Poza tym wasz gniew doleje oliwy do ognia.

3. Najszybciej może zadziałać całkowite zignorowanie przez rodziców furii dziecka. Jeśli nie będziecie zwracać uwagi i dacie sygnał, że wam to nie przeszkadza i możecie zajmować się zwykłymi czynnościami, to dziecko szybko zrozumie, że taka metoda na wymuszenie czegoś nie działa.

4. Jeśli napad złości przytrafi się dziecku w miejscu publicznym (sklepie, centrum handlowym czy w centrum miasta na chodniku), to spróbujcie podnieść dziecko (ale bez własnej złości) i zanieść w jakieś spokojne miejsce, gdzie będziecie mogli oboje ochłonąć. Nie ustępujcie dla świętego spokoju ani ze wstydu przed innymi.

5. Najgorsze, co możesz zrobić, to dać klapsa.

6. Pamiętaj! Bardzo dużo napadów dziecięcej złości to wynik zmęczenia, głodu albo postawienia dziecka w sytuacji, która go przerasta, np. pobyt w centrach handlowych może przytłoczyć dziecko zbyt dużą dla niego dawką bodźców, z którymi nie umie sobie poradzić w inny sposób