Strach przed rozstaniem

Jak sobie poradzić z trudnymi rozstaniami – jak przygotować dziecko do rozstań z mamą, co robić, gdy dziecko bardzo je przeżywa i bardzo płacze?

Dzieci płaczą przy rozstaniu z mamą zwykle z dwóch powodów. Jednym z nich jest nadwrażliwość emocjonalna – każda zmiana w trybie życia dziecka, każda zmiana osoby opiekującej się dzieckiem jest dla niego sytuacją nową, zaburza stabilizację i poczucie bezpieczeństwa. Dzieci tego typu czują się spokojnie, są pogodne i radosne, gdy wszystko odbywa się zgodnie z wypracowanym przez tygodnie rytuałem – każda zmiana burząca ten rytuał jest dla dziecka czymś nieznanym, a przez to budzi niepokój i lęk (czasem w taki właśnie sposób reagują dzieci wcześniaki, mają one słabszy układ nerwowy). Rytuały powinny dotyczyć kolejności czynności i pory ich wykonywania. Warto, by zmieniały się osoby dorosłe, które te czynności wykonują, dla dziecka jest korzystniej, gdy nie łączy ze sobą rytuału i osoby (łatwiej akceptuje zmianę opiekunów).

Drugim powodem jest zwykle zbytnie przywiązanie do matki, gdy dziecko ma matkę na „wyłączność”, wówczas oddalenie się jej budzi lęk, zaburza poczucie bezpieczeństwa i dziecko rozpacza.

Można temu zapobiegać. Gdy inne osoby, oprócz matki, biorą udział w pielęgnacji dziecka (w wychodzeniu z nim na spacer, w kąpaniu, czytaniu, zabawie itp.) od samego początku, od jego narodzin, to dziecko przyzwyczaja się do tego i czuje się bezpieczne z każdym z rodziców; jeżeli jeszcze czasem uczestniczy w obowiązkach babcia, ciocia czy opiekunka, to dziecko nie przeżywa traumy, rozstając się z matką – jest to dla niego normalna sytuacja. Warto nieco starszemu dziecku (to jest powyżej roku) oznajmiać, że mama wychodzi do pracy, innym razem, że tata idzie do pracy, ale wrócą i będą razem się bawić.

Nie należy wymykać się chyłkiem, bo wówczas dziecko zaczyna nas pilnować i bać się, że ktoś bliski znów zniknie. Nie należy oszukiwać dziecka, że za chwile wrócimy; nie należy spać razem z dzieckiem, bo zaczyna ono czuć się bezpiecznie tylko obok mamy lub taty itp. Warto pamiętać także, że „zarażamy” malucha swym niepokojem, zdenerwowaniem, że nasze emocje udzielają się dzieciom.

Jeżeli dziecko wychowywane było tylko przez mamę, to proces przyzwyczajania do jej braku trwa dość długo i jest dla malucha trudny. Powiedzenie, że idzie się do pracy, buziak na pożegnanie, powiedzenie, że mama wróci, gdy dziecko obudzi się z popołudniowej drzemki itp. stopniowo będą uspakajały malucha, ale musimy liczyć się z tym, ze przez kilka tygodni dziecko może płakać przy pożegnaniu, a przy powrocie albo będzie do nas „przyklejone”, albo też - obrażone (nie będzie chciało się przytulić często z obawy, że mama znów zniknie i będzie źle; dziecko nie chce takiej sytuacji przeżywać). Najlepsza jednak jest tu profilaktyka - wcześniejsze przyzwyczajanie dziecka, że nie tylko z mamą jest bezpieczne.