Astma

Astma u małych dzieci ma najczęściej podłoże alergiczne. Dlatego wiele dzieci z niej z czasem wyrasta, bo wyrasta z alergii.

Co to jest astma?

Astmą nazywamy przewlekly alergiczny proces zapalny dróg oddechowych. Wdychane powietrze dostaje się do płuc przez oskrzela, czyli setki drobnych przewodów. U astmatyków proces ten jest zaburzony: w zetknięciu z substancją uczulającą przewody te ulegają zwężeniu wskutek obrzęku błony śluzowej i skurczu mięśniówki oskrzeli. Powoduje to trudności w oddychaniu, niekiedy nawet zagrażające życiu. Podczas napadu astmy dziecko zaczyna kasłać, oddycha z trudem, przy każdym wydechu słychać charakterystyczny świst. Jeśli atak jest ciężki - sinieje. Nawet najlżejszy atak wiąże się z niedotlenieniem, które pociąga za sobą niepokój i rozdrażnienie.

Co może być przyczyną astmy?

U małych dzieci przeważnie skaza atopowa (alergia), która ma podloże genetyczne. Dlatego astma zwykle występuje rodzinnie.Wywołują ją najczęściej alergeny wziewne, czyli substancje znajdujące się w powietrzu - kurz,roztocze, pyłki drzew i traw, sierść zwierząt. Rzadziej alergeny pokarmowe - białka mleka,orzechy,czekolada,owoce cytrusowe. Zdarza się również astma nieatopowa,wywołana np. przez nawracające infekcje dróg oddechowych.

Jak walczyć z astmą? Czy można ją wyleczyć?

Jesli astma rozwinęła się na tle alergicznym, to należy przede wszystkim zwalczyć jej przyczynę - postarać się, by dziecko nie miało kontaktu z tym,co je uczula.Niestey nie zawsze udaje się całkowicie wyeliminować alergeny i wtedy trzeba się uciec do pomocy leków. Najczęściej stosuje się inhalacje ze sterydów i preparatów rozszerzających oskrzela. Specjalne urządzenia z maseczkami pozwalają inhalować nawet niemowlęta i małe dzieci.Tak samo postępuje się przy astmie nieatopowej. Alergik astmatyk otrzymuje dodatkowo leki przeciwhistaminowe, znoszące niekorzystne działanie związków uwalnianych w przebiegu reakcji alergicznej. Dziecko powinno pozostawać pod stałą opieką alergologa, który obierze najlepsze metody leczenia.

Czy podawanie leków przeciwastmatycznych może mieć skutki uboczne?

Nie należy się ich obawiać, gdyż wystepują niezwykle rzadko. Długotrwałe przyjmowanie niektórych leków przeciwhistaminowych może wzmagać apetyt, dlatego rodzice dziecka powinni uważnie śledzić, jakie pokarmy spożywa ich dziecko, by nie doprowadzić do otyłości. Osobną kategorię stanowią leki wziewne, które zapobiegają uruchomieniu całego łańcucha reakcji prowadzących do powstania astmy. Są to tzw. kromony. Nawet długotrwałe,wieloletnie stosowanie tych środków jest zupełnie bezpieczne dla zdrowia. Na dłuższą metę więcej szkód przynosi nieleczenie astmy niż dzialania niepożądane leków.

Jak zbadać, czy dziecko jest na coś uczulone? Czy można to stwierdzić już u małych dzieci?

Nawet u niemowląt, dzięki specjalnemu badaniu krwi.Wystarczy oznaczyć poziom IgE. Jeśli jest podwyższone, to znaczy, że dziecko jest obciążone alergią.To badanie można już wykonać u noworodka,jeśli alergia przechodzi w rodzinie z pokolenia na pokolenie. Żeby jednak dowiedzieć się, na co konkretnie jest uczulone dziecko, trzeba przeprowadzić dokładniejsze badania.

Czy alergii można zapobiec?

Najlepszą profilaktykę stanowi karmienie piersią przez długi czas. Naturalne karmienie nie wyklucza alergii, ale poważnie zmniejsza szansę jej wystąpienia.Ponadto,nawet jeśli choroba się rozwinie, to zwykle nieco później i ma lżejszy przebieg.Niemniej ważne jest ostrozne rozszeżanie diety malucha obciążonego rodzinnie alergią. Dziecku z alergią wziewną szkodzi przebywanie w pomieszczeniach wilgotnych, zagrzybionych, zadymionych i zakurzonych. W obecności małego alergika i astmatyka nie wolno palić! Matka powinna oszczędnie stosować perfumy i dezodoranty. Lepiej nie używać pachnących proszkow do prania ani płynów do płukania bielizny. Wszystkie te środki mogą u dziecka wywołać atak duszności. Warto zrezygnować z zasłon, wykładzin, dywanów, bo gromadzi się w nich kurz.

Czy to prawda, że dziecku choremu na astmę dobrze robi zmiana klimatu?

Małym astmatykom uczulonym na pyłki bardzo dobrze robi wyjazd nad morze lub w wysokie góry, gdzie jest ich dużo mniej. Jeśli można sobie na to pozwolić, najlepiej przeczekać tam z dzieckiem okres największego pylenia roślin. Dziecko z alergią na sierść zwierząt i pyłki roślin nie powinno spędzać wakacji na wsi, bo tam w powietrzu unosi się ich cała masa.

Bardzo ważne!

W razie ataku astmy choremu trzeba jak najszybciej podać lek rozszerzający oskrzela. Dziecko,które miało już ataki, powinno stale przy sobie nosić inhalator. Jeśli atak jest tak silny, że leki nie pomagają, trzeba natychmiast jechać z maluchem do szpitala.

Pierwszym sygnałem, że dziecku grozi astma, jest skłonność do spastycznego zapalenia oskrzeli, któremu towarzyszy ich skurcz lub obrzęk.

U dzieci, które ukończyły już 3 lata, miarodajnym badaniem są testy skórne, które pozwalają wykryć, na co dziecko jest uczulone. Przeprowadza się je pod okiem alergologa.

Odczulanie:

U dzieci powyżej 5. roku życia,wrażliwych na pyłki drzew lub traw,kurz i roztocze,bardzo dobre efekty przynosi odczulanie. Polega ono na systematycznym podawaniu (co 7-14 dni) określonego alergenu lub mieszaniny alergenów we wzrastającym stężeniu (w formie zastrzyków). Wprawdzie nieco mniej efektywne, ale wygodniejsze,jest odczulanie doustne (może być prowadzone w domu)-o sposobie odczulania musi jednak zdecydować lekarz.

Linki do źródeł:

• wywiad z doktorem Piotrem Albrechtem, zamieszczony na łamach miesięcznika "Dziecko"