Żółtawe łuszczące się zmiany skórne, występujące na główce i brwiach, czasami za uszkami dziecka. Występują wskutek nieprawidłowości funkcjonowania gruczołów łojowych. Czasem występują też na buzi, a niekiedy również w okolicy krocza i w zgięciach łokciowych. Jeżeli dołączy się do tego zakażenie bakteryjne lub grzybicze, zmiany te mogą być mylone z atopowym zapaleniem skóry. Ciemieniuch pojawia się zazwyczaj przed ukończeniem trzeciego miesiąca życia i często ustępuje samoistnie około szóstego miesiąca.

Przyczyny powstawania:

Tworzy się wtedy, gdy gruczoły łojowe natłuszczające skórę głowy i włosy pracują zbyt intensywnie. Produkowany w nadmiarze łój łączy się ze złuszczonym naskórkiem. W efekcie skóra na głowie niemowlęcia rogowacieje i się łuszczy. Przyczyną ciemieniuchy bywa czasem alergia, ale w większości przypadków spowodowana jest łojotokowym zapaleniem skóry. To łagodna dolegliwość, zwykle niewymagająca leczenia, a jedynie właściwej pielęgnacji. Przyczyny powstawania ciemieniuchy nie są do końca wyjaśnione. Większość pediatrów uważa, że winna jest niedojrzałość gruczołów łojowych i duża wrażliwość skóry niemowlęcia. Są jednak i tacy, którzy sądzą, że jest ona spowodowana alergią. Ciemieniuch a na ogół nie jest bardzo dokuczliwa. Łuski raczej nie swędzą, ale wyglądają nieestetycznie, a poza tym taka skorupa na głowie utrudnia skórze oddychanie. Na szczęście można na to znaleźć radę.

Jak zwalczać ciemieniuchę:

- Jeżeli łusek jest niewiele, po prostu codziennie myj główkę niemowlęcia szamponem dla dzieci i często czesz szczotką z miękkim włosiem. - Miejsca, na których występują zmiany, należy natłuszczać oliwką na minumum godzinę przed wieczorną kąpielą. Dzięki temu łuski staną się miękkie i łatwiej będzie je usunąc.

- Do mycia głowki nalezy wybrać łagodne mydło lub szampon. Wazne by można było go używać od pierwszych chwil życia dziecka.

- Można pomóc sobie, wyczesując łuski miękką szczoteczką do włosów a nie grzebieniem który mógłby dodatkowo podrażnić skóre dziecka. 

- Nie należy przegrzewać. Skóra powinna oddychać a nie kisic się pod grubą czapką. Należy więc ściągać ją gdy wchodzimy z dzieckiem do jakiegoś pomieszczenia np. sklepu Jeśli łuski tworzą twardą skorupę i nie można ich wyszczotkować, na noc natrzyj główkę oliwką dziecięcą lub wazeliną bądź włoż kompres z nasączonego oliwką gazika i włóż maluchowi na głowę bawełnianą czapeczkę. Zmiękczy to ciemieniuchę i następnego dnia po umyciu głowy jej wyczesywanie będzie łatwiejsze. Jeśli trzeba, powtórz tę procedurę kilka razy. Możesz też wypróbować specjalne preparaty na ciemieniuchę zawierające kwas salicylolwy, które dostaniesz w aptece bez recepty. Do mycia głowy dziecka spróbuj użyć tradycyjnego specyfiku - namoczonych w wodzie otrąb, które są dobrym środkiem kojącym i zmiękczającym wrażliwą skórę.

Czego nie robić?

• Nie usuwaj łusek palcami ani tym bardziej nie zdrapuj ich, bo może to uszkodzić i tak już podrażnioną delikatną skórę
• Myjąc maluchowi głowę, bądź delikatna i nie pocieraj jej zbyt mocno
• W żadnym wypadku bez porozumienia z lekarzem nie stosuj szamponów przeciwłupieżowych.

Kiedy do lekarza?

Ciemieniucha mija zwykle koło 3.-6. miesiąca życia (choć może utrzymywać się nawet do 18. miesiąca). Skonsultuj się z pediatrą, jeśli:

•  łuski i strupki występują nie tylko na głowie, lecz także w innych miejscach ciała, min. na buzi, brwiach, tułowiu, w okolicach krocza
•  skóra w zmienionych miejscach jest mocno zaczerwieniona,
•  cienieniusze towarzyszą inne objawy np. biegunka. bóle brzucha to mogą być objawy alergii,
• & nbsp;;ciemieniucha długo nie ustępuje.

Lekarz może przepisać dziecku specjalny szampon, który zapobiega powstawaniu łusek, i silnie działającą maść do smarowania główki. Likwidacja ciemieniuchy wymaga czasu i cierpliwości.  Pięć dobrych rad dotyczących ciemieniuch u noworodka 1. Na minimum godzine przed kąpielą posmaruj główkę zwykłą oliwką, a w przypadku uporczywej ciemieniuchy oliwką salicylową. 2. Otul głowę cienkim płatkiem waty i włóż dziecku czapeczkę. 3. Po umyciu włosów wodą z mydłem wytrzyj je i wyczesz miękką szczotką. 4. Nigdy na siłę nie wyczesuj żółtych łusek. 5. Takie zabiegi powtarzaj przez kilka dni, aż do całkowitego wyczesania ciemieniuchy.  Linki do źródeł:

• http://parenting.pl/portal/teksty/gdy-malucha-dreczy-ciemie niucha
• http://www.babyboom.pl/niemowleta/zdrowie/ciemieniucha.html
• http://babyonline.pl/niemowle_pielegnacja_artykul,1567.html
• http://www.edziecko.pl/pierwszy_rok/1,79405,3884552.html
•  http://www.rodziceradza.pl/Co_to_jest_ciemieniucha,q,24358. html